Nhận hàng có vấn đề pháp lý sẽ làm bạn mất thời gian và uy tín. Kiểm tra sơ bộ giúp loại bớt rủi ro.
Việc cần làm
- Xem bản gốc giấy chứng nhận, đối chiếu với giấy tờ tùy thân.
- So diện tích thực tế với diện tích trên giấy.
- Hỏi nhà có đang thế chấp, cho thuê hay có tranh chấp không.
Biết giới hạn của mình
Môi giới không thay thế luật sư. Khi gặp trường hợp phức tạp như nhà thừa kế, đồng sở hữu, nên khuyên khách hoặc chủ nhà hỏi công chứng viên hay luật sư trước khi tiếp tục.
Ghi lại những gì đã kiểm tra
Chụp ảnh giấy tờ đã xem, ghi ngày giờ và người cung cấp. Nếu về sau có thắc mắc, bạn có bằng chứng bạn đã kiểm tra cẩn thận. Nhớ xin phép chủ nhà trước khi chụp giấy tờ của họ.
Xem giấy chứng nhận và đối chiếu thông tin
Yêu cầu chủ nhà cho xem giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà. Đối chiếu họ tên, địa chỉ, diện tích, số thửa, tờ bản đồ với hiện trạng và với giấy tờ tùy thân của chủ nhà. Nếu có điểm không khớp, hỏi rõ nguyên nhân trước khi nhận.
Kiểm tra người đứng tên và quyền định đoạt
Người ký bán phải là người có quyền. Nếu tài sản của hai vợ chồng, cần cả hai người đồng ý. Nếu là tài sản thừa kế, cần biên bản phân chia hoặc văn bản đồng ý của các đồng thừa kế. Đây là điểm mà nhiều giao dịch bị đổ vỡ giữa chừng.
Hỏi về thế chấp, tranh chấp và quy hoạch
Hỏi chủ nhà nhà có đang thế chấp ngân hàng không, có tranh chấp với hàng xóm hay anh em không, có nằm trong diện quy hoạch không. Đừng tự kết luận, hãy hướng dẫn khách đến cơ quan có thẩm quyền để xác minh. Bạn chỉ sàng lọc sơ bộ, không thay thế bước kiểm tra chính thức.
Ghi nhận những điểm chưa rõ
Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, ghi lại những phần cần bổ sung và hẹn thời gian. Chỉ nhận hàng khi chủ nhà hợp tác minh bạch. Người né tránh trả lời câu hỏi pháp lý đơn giản thường là dấu hiệu cần cẩn trọng.
Biết khi nào cần chuyên gia
Với trường hợp phức tạp như đất nhiều chủ, đất có tranh chấp, nhà xây không phép, hãy đề nghị chủ nhà làm việc với luật sư hoặc công chứng viên. Bạn là người kết nối, không phải người tư vấn pháp lý.
Danh sách nhanh kiểm tra trước khi nhận
Có giấy chứng nhận bản gốc để xem? Người bán đúng tên đứng sổ? Không tranh chấp, không thế chấp chưa rõ? Không nằm trong quy hoạch giải tỏa? Hiện trạng khớp với giấy tờ? Nếu còn dấu hỏi lớn, đừng nhận hàng khi chưa làm rõ. Danh sách ngắn này bạn nên in ra hoặc lưu trong điện thoại.
Kinh nghiệm hỏi giấy tờ mà không làm chủ nhà phật ý
Nói: "Để em chuẩn bị hồ sơ và trả lời khách chính xác, anh cho em xem sổ để em ghi đúng thông tin nhé." Lý do rõ ràng và có lợi cho chính chủ nhà. Hầu hết chủ nhà sẽ hợp tác. Nếu họ từ chối kiên quyết, hãy thận trọng.
Sai lệch giữa giấy tờ và thực tế
Diện tích thực tế khác diện tích trên sổ, nhà xây thêm chưa hoàn công, ranh giới lấn chiếm. Hãy ghi nhận và nói rõ với khách. Đừng dùng số liệu trên sổ hay thực tế một cách tùy tiện.
Tài liệu nên lưu cho mỗi căn
Bản sao giấy tờ (nếu được phép), ảnh hiện trạng, ghi chú các điểm đã kiểm tra, ngày kiểm tra. Hồ sơ này bảo vệ bạn khi có tranh chấp.
Tóm lại
Kiểm tra pháp lý cẩn thận giúp bạn tránh được những giao dịch dở dang tốn thời gian và làm tổn hại uy tín.
Đọc thêm các bài khác trong chuyên mục Cẩm nang nghề môi giới của Kho Tin Chính Chủ.